ماهیان خاویاری موجود در دریای خزر ، همگی جزو گونه های برجسته تاس ماهیان که هرکدام آن ها دارای خواص و ارزش غذایی متفاوت است.
معرفی ماهیان خاویاری دریای خزر
ماهی های خاویاری جزو دسته تاس ماهیان که به علت فراوانی پیشینه آن ها ، به عنوان فسیل های زنده معروف میباشند.
این دسته از جانداران آبزی ، برخوردار از (۲۷) گونه و زیرگونه میباشد.
فیل ماهی(بلوگا) ، تاس ماهی روسی(چالباش) ، قره برون ، ماهی شیپ به علاوه ازون برون جزو (۵) گونه ماهی های برجسته خاویاری موجود در دریای خزر میباشند.

دانه خاویار :
منظور از دانه های خاویار ، تخمک های بارور نشده تخمدان ماهی های ماده خاویاری میباشد. دانه های خاویار نوعی مواد غذایی گران که حاوی انرژی فراوانی است. این دانه های خاویار دارای انواع مختلفی به نام خاویار طلایی ، سرخ و سیاه میباشد. که در این میان خاویار سیاه در مقایسه با سایر نوع های خاویار از ارزش غذایی بیشتری برخوردار است.
بنابراین ماهی های خاویاری علاوه بر گوشت ، دارای تخمک های با ارزشی به عنوان مروارید سیاه میباشد.
دستیابی به دانه های خاویار نیازمند بازه ای زمانی میان (۱۶_۱۲) سال است. قبلا ماهی های خاویار را به وسیله نوعی چکش پلاستیکی بیهوش و خاویار درون نواحی شکمی آن را استخراج سپس گوشت آن را به فروش میرساندند.
اما اکنون به وسیله جراحی سزارین ، بخشی از تخمک ها را از شکم ماهی استخراج و بخش دیگر آن را به علت تولید مجدد درون نواحی شکمی باقی میگذرانند. سپس ماهی را به دریا انتقال میدهند. این شیوه را میتوان تا (۶) مرتبه انجام داد.

محل استخراج دانه های خاویار :
بیشتر از (۵۰)٪ دانه های خاویار کشور ایران ، از نواحی شرقی دریای خزر حاصل میشود.
بحث ما در ادامه به ارائه تعریف ها و ویژگی هایی از ماهیان خاویاری موجود در دریای خزر مربوط میشود.
فیل ماهی(بلوگا) خاویاری
فیل ماهی جزو بزرگترین ماهیان خاویاری موجود در دریای خزر است.
این گونه از ماهی های خاویار برخوردار از دانه های خاویار با سطح کیفی مطلوب و طعم مطلوب است.
دانه های خاویار حاصل از این ماهی جزء نایابترین خاویارهای جهان محسوب میشود.
قطر خاویار فیل ماهی در مقایسه با سایر دانه های خاویار سایر ماهی های خاویاری دیگر بیشتر و طیف رنگی آن قهوه ای روشن میباشد.
در کُل طعم مطلوب دانه های خاویار فیل ماهی ، رنگ جذاب ، شفافیت و سایز بزرگ آن سبب شده است طرفداران زیادی داشته باشد.
میزان طول عمر فیل ماهی به بیشتر از (۸۰) سال و میزان وزن آن میتواند به بیشتر از (۱/۵) تُن برسد.

قره برون
قره برون جزو یکی دیگر از (۵) گونه های ماهیان خاویاری موجود در دریای خزر است. چون اصالت این ماهی به کشور ایران برمیگردد ، به عنوان ماهی خاویار ایرانی شناخته میشود.
قطر دانه های خاویاری قره برون به اندازه ی (۳_۲) میلی متر است. و از لحاظ ظاهری شباهت فراوانی به دانه های خاویار شیپ به علاوه چالباش دارد.
حداکثر طول این ماهی به میزان (۲) متر و بازه ی وزنی آن میان (۸۰_۲۰) کیلوگرم و حداکثر وزن آن میتواند به (۲۰۰) کیلوگرم برسد.

چالباش جزو ماهیان خاویاری دریای خزر
زیستگاه تاس ماهی روسی(چالباش) در نواحی شمالی دریای خزر در نزدیکی رودخانه های شیرین اوب به علاوه لِنا میباشد.
اسم چالباش به دلیل چال روی سر این ماهی خاویاری میباشد و میزان وزن آن به (۲۰۰) کیلوگرم نمیرسد.
شیپ از ماهیان خاویاری دریای خزر
شیپ جزو گروه تاس ماهیان موجود در دریای خزر است که صید آن به علت در معرض انقراض بودن آن به میزان کمی است.
وزن میانگین ماهی خاویاری شیپ (۶۰) کیلوگرم که حداکثر وزن آن برابر (۸۰) کیلوگرم میباشد.
میزان میانگین طول آن معادل (۲۲۰) سانتی متر و میزان حداکثر طول آن (۱۵۰) سانتی متر میباشد.
میزان طول عمر میانگین و نرمال ماهی خاویاری شیپ شامل (۱۴) سال و حداکثر آن برابر (۳۰) سال است.

ازون برون
ازون برون جزو ماهیان خاویاری دریای خزر است که به نوعی بومی همان دریای خزر محسوب میشود.
این گونه دارای ظاهری متفاوت به علت برخورداری از پوزه ای بلند است. ازون برون ، کوچکترین سایز ماهی خاویاری محسوب میشود.
از ویژگی های دانه های خاویار این ماهی میتوان به سایز کوچک ، قطر (۲/۵_۱/۷) میلی متری به علاوه طعم مورد پسند و مطلوب آن اشاره کرد.