حمل اصولی دام همیشه یکی از دغدغههای دامداران است. زیرا این عمل ممکن است صدمات جبرانناپذیری به دام وارد کند. ،یا حتی موجب تلفات شود؛ فرقی نمیکند این دام راهی کشتارگاه باشد یا مزارع دیگر.
استرس در دام هنگام حمل
استرس در دامها هنگام حمل و نقل، بدون شک آسیبهایی را در پی دارد:
از دست دادن مقداری از وزن.
علائم کبودی در بدن دام.
یا حتی مرگ دام قبل از رسیدن به مقصد
صدماتی که در نهایت منجر به رد شدن لاشه در کشتارگاه میشود.اینان ازجمله عواملی هستند که برای دامدار نیز نگران کننده است.
همچنین این حمل و نقل بر کیفیت گوشت هم تاثیر منفی خواهد داشت. و نتیجهای جز کاهش سود برای دامدار ندارد.
کاهش وزن دام در هنگام حمل
دامها در هنگام سفر، مقدار ناچیزی از وزن خود را از دست میدهند، زیرا نمی توان حین انتقال، آن ها را تغذیه کرد. بنابراین بیش از هر چیز باید از این نکته مطمئن شد که کاهش وزن دامها به دلیل کمبود آب نباشد.
البته دامپزشکان هنوز به عددی ثابت نرسیدهاند. اما بر اساس سن و شرایط حیوان، میزان کاهش وزن آن را در هنگان حمل و نقل تعیین کند.
میزان افت وزن به ازای مسافت:به هر ترتیب، این موضوع به اثبات رسیده که دامهای سنگین ۶ تا ۸ ماهه در طول نخستین ۱۰۰ کیلومتر، بالای ۳ درصد وزن خود را از دست میدهند. این عدد برای ۱۰۰ کیلومترهای بعدی، هد کدام یک درصد است.
دلیل اصلی کاهش وزن اولیه در حمل:
کاهش وزن اولیهای که در هنگان حمل و نقل دام رخ میدهد، ناشی از کارکرد دستگاه گوارش و ادراری است.
بنابراین با در نظر گرفتن شرایط گاو هنگام سفر و همچنین سن آن، بین ۸ تا ۱۰ درصد از وزن بدن آن ها در مسافتهای متوسط، کاهش یافته و عمده مشکلات این چنینی، به دلیل کاهش آب بین سلولی اتفاق میافتد.
از آنجا که نشخوارکنندگان قابلیتهای ویژهای دارند، میتوانند به اندازهای خوراک مصرف کنند که تا ۲ روز احتیاجات آن ها را تامین کند. به همین دلیل اصول و قواعد نقل و انتقالات دامی مانند گاو که ۴ معده دارد.
دامها از یک روز قبل از آغاز سفر، در یک مکان ویژه و جدا گردآوری میشوند. بنابراین قبل از رفتن به قرنطینه باید هم آب و هم خوراک به اندازه کافی در اختیارشان باشد.
تجهیرات حمل اصولی دام
یکی از بزرگ ترین مشکلات این است که امکانات و تجهیزات لازم برای بارگیری دام یا وجود ندارد و یا بسیار کهنه و ناکارآمد است.
تجهیزاتی که برای دامدار با نازل ترین قیمت فراهم شده است. امکان صدمه زدن به دامها و ایجاد استرس در آن ها را بالا برده و مدت زمان بارگیری را افزایش میدهد. همچنین ممکن است کارگران نیز در این مسیر آسیب ببینند.
بنابراین تجهیزات بارگیری باید به اندازه کافی جادار بوده تا امکان بارگیری بدون استرس برای دام را فراهم کند.
کارشناسان، به دامداران توصیه میکنند که در صورت نامطمئن بودن امکانات بارگیری، یک وسیله بهتر بخرند. اجاره کنند و یا از جایی قرض بگیرند تا بتواند ارتفاع مناسب را پوشش دهد.
به هر حال این راهکار به عنوان یک راهحل موقت برای حل مشکل حمل و نقل در تابستان است.
و برای فصول سرما که ممکن است کامیون هنگام بارگیری در گل و لای گیر بیفتد، باید راهکارهای دیگری اندیشید.
تراکم اصولی فضای حمل دام
رمز کار در این است که تراکم در فضایی که برای حمل و نقل در نظر گرفته شده، رعایت شود.
در این مورد، ۱,۴ متر مربع به ازای هر راس گاو بالغ، ۰.۳ متر مربع برای گوساله کوچک، ۰.۴ متر مربع برای گوسفند و بز و نیز ۰.۳ متر مربع برای هر راس خوک پرواری لازم است.
ضمن اینکه بهتر است حیوانات با گونههای مختلف، در یک بارگیری با هم مخلوط نشوند.
جنسیتهای متفات و سنین گوناگون بهتر از جدا از هم سوار شوند. مثلا گوساله متولد شده برای جابجایی نباید با گاوهای بزرگ حمل شود چون زیر دست و پا له میشود.
پارتیشن بندی ایده خوبی برای جلوگیری از اضافه بار در کامیونهایی است.
خرید وسیله حمل توسط دامدار الزامیست؟
سپس باید به این نکته توجه کرد که تعداد نقل و انتقالات دام در طول سال به چه مقدار است؟
به عبارتی اگر تنها چند هفته در طول سال به وسایل حمل دام احتیاج میشود، نباید پول هنگفتی برای خرید آن پرداخت.
زیرا بدیهی است که این هزینهای اضافی بوده و داشتن تریلر یا کامیون به صورت دائم به درد چنین دامداری نخواهد خورد. بر کسی پوشیده نیست که هر وسیلهای احتیاج به نگهداری و سرویس دارد.
شرکت های حمل و نقل دام
برای حمل اصولی دام نیاز نیست دامدار حتما کامیون یا تریلر خریداری کند. شرکتهای حمل و نقلی وجود دارند که به خوبی از عهده این کار بر میآیند. حتی برخی از آن ها وسایلی در اختیار دارند که با ارتباطات ماهوارهای امکان ردیابی و آگاهی از نحوه کار کارگران را برای دامدار تسهیل میکند.
ک
دامدارانی که حمل دام به صورت تک راسی احتیاج دارند، توصیه میکنند که یک تریلر کوچک با فضای کافی تهیه کرده و در زمان مقتضی آن را به کار ببرند.
البته باید دقت کرد که کف این وسیله نقلیه به گونهای باشد که مانع از لیز خوردن دام شود.
که هرگز نباید از واگن روباز یا وانتبار برای حمل اصولی دام استفاده شود. زیرا احتمال لغزش حیوان در آن بسیار زیاد است.