ماهیان خاویار

ماهیان خاویار یکی از گران قیمت ترین مواد غذایی است که در بازار عرضه می شود. می توان گفت قیمت هر کیلو از این ماده ی غذایی بین ۲ تا ۴ میلیون است .

در این پست ما میخواهیم در خصوص پرورش ماهی خاویار اطلاعاتی را ارائه دهیم که امیدواریم مورد استفاده ی شما عزیزان قرار گیرد.

مقدمه:

ماهیان خاویاری( استروژن) نیز نامیده می‌شوند و از خانواده تاس‌ماهیان‌اند. در شمار گونه‌های آبزی ممتاز و تک هستند که از پیشینه‌ای چندصدمیلیون ساله برخوردارند.

و در فرایند زیستگاه این ماهیان، تکامل یافته و امروز به ما رسیده‌اند. رقم گونه‌های ماهی خاویاری، به ۲۷ گونه و زیرگونه در کل جهان تقسیم می‌شود. که از این تعداد، ۵ گونه از این ماهیان در دریای خزر زندگی می‌کنند.

دریایی که به تنهایی ۹۳ درصد ذخایر ماهیان خاویاری جهان را در خود جای داده‌است.

در کشور ما ایران ارزش ماهیان خاویاری برای استفاده از خواص گوشت آن نیست. بلکه برای تخم آن است. و شهرت‌اش نیز برای همین مروارید سیاه‌اش است.

تخم خاویار برای اشرافی‌ترین صبحانه جهان است. بسیاری آن را به شکل خام یا همراه با تخم‌مرغ و آغشته به زرده آن می‌خورند. گروهی دیگر آن را همراه با سبزیجات خوشبو و نان و کره.

ماهیان خاویار مزه گس بوی تند و شور دارد.این ماهی بسیار پرکالری و انرژی زا است. انواع گوناگونی مانند خاویار طلایی و سرخ دارد که البته سیاه در این میان ارزش و محبوبیت خاصی دارد.

۵ گونه از ماهیان خاویاری ممتاز جهان در دریای خزر زندگی میکنند. که به ترتیب کیفیت عبارتند از: «فیل ماهی»، «قره برون ایرانی»، «گُلد (چالباش روس)»، «شیپ» و «ازون برون».

نحوه ی دسته بندی خاویارها :

خاویار درجه۱: تمام ویژگی های مطلوب یعنی یک شکل و یک اندازه بودن، درشت، سخت و خوش رنگ بودن، دارای طعم مطبوع، خوش مزه بودن و شکسته نشده را دارا می باشند.

خاویار درجه ۲:اندازه تخم ها معمولی و متوسط و دارای رنگ و طعم مناسب است.

برای گرفتن تخم ماهی باید ماهی زنده باشد، اگر ماهی ترس مرگ را تجربه کند، یک ماده شیمیایی به داخل تخم ها ترشح می کند. که باعث ایجاد مزه تلخ و در نتیجه خراب شدن خاویار می شود.

عملیات جدا کردن تخم با دست انجام می شود. مالش دست روی تخم ها موجب می شود. که تخم ها از بافت اطراف خود جدا شده و از توری که در زیر کیسه تخم ها گذاشته شده، عبور کنند.

این تور دارای سوراخ هایی با اندازه های متفاوت است و به صورت جداگانه جمع آوری می شوند.

برای مالش تخم ها با دست دقت بسیاری لازم است. زیرا ضربه زدن و زخمی کردن آن ها موجب کم شدن از مرغوبیت خاویار می شود.

وقتی همه تخم ها جمع آوری شدند آن ها را در یک سطل ریخته و به آن نمک اضافه می کنند. و سپس تخم ها را روی یک توری ظریف می گذارند تا آب آن ها گرفته شده و خشک شوند.

خاویار را در قوطی شیشه ای ،فلزی یا چینی بسته بندی می کنند .و این بسته را در پوشش محکم، مناسب و زیبایی قرار می دهند.

در عالم خاویار برای بسته بندی هر گونه از خاویار رنگ و اسم و مخفف خاصی روی درب قوطی به کار برده میشود که نماینده نوع خاویار است مانند:

رنگ آبی باند و درب قوطی نماینده خاویار فیل ماهی (بلوگا)، رنگ زرد نشانه خاویار تاس ماهی (آسترا). و رنگ قرمز ویژه خاویار ازون برون (سوروگا) می باشد. که البته خاویارساز با حک حروف Bبرای بلوگا و A برای آسترا و S برای سوروگا نیز نوع خاویار درون قوطی را مشخص می کند.

بازار کار پرورش ماهیان خاویار

معمولاً پرورش دهندگان ماهی بصورت جداگانه کار می کنند و اکثرا از درامد آن راضی هستند.

آغاز بکار و طراحی یک مزرعه پرورش ماهی خاویار اصول خاص خود را می طلبد که رعایت آن ها منجر به دستیابی حداکثری تولید می شود؛ مواردی از جمله :

• جانمایی دقیق و صحیح محل احداث پروژه

• استفاده از طراحی استخرهای پرورش به شیوه مدار بسته

• استفاده از آب برگشتی تا حداکثر ممکن

• استفاده از حداقل مصرف انرژی

• طراحی طبق ماژول های مستقل(به سبب توانایی احداث چند مرحله ای، مدیریت آسانتر، عدم تسری بیماری احتمالی به تمام مزرعه و …)

• هوادهی پیش از وارد شدن آب به استخر

• جلوگیری از ریز شده ماده های جامد معلق در استخرها

• جداسازی آب غلیظ و رقیق در خروجی هر استخر

• استفاده از فیلتراسیون چند مرحله ای (هیدرولیکی – فیزیکی – بیولوژیکی – شیمیایی)

• نزدیکی مزرعه پرورش ماهی به بازارهای مصرف

• استفاده از آب چاه و دوری از آلودگی های و استرس های رودخانه ای

بیماری های ماهیان خاویار:

بیماریهای باکتریایی

بیماریهای قارچی

بیماریهای ویروسی

بیماریهای انگلی

توصیه هایی در مورد جلوگیری ازبروز بیماری ها درماهیان:

طراحی و ساخت حوضچه ها و استخرهای پرورشی می بایسـت به گونه ای باشد که:

* امکان وارد شدن آب خروجی از یک استخر به استخرهای دیگر امکان پذیر نباشد. تخلیه آب استخرها بصورت کامل انجام پذیرد دیواره و کف استخرهای بتنی به منظور جلوگیری از ایجاد جراحت های جلدی با پوشش های مناسب قابل شست و شو پوشانده شوند.

* بر روی حوضچه ها و استخرهای پرورشی سایبان مناسب طراحی گردد.

* نصب فیلترهای مناسب در محل ورود آب به مرکز پرورش انجام گیرد.

* کنترل مستمر فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی آب استخرها وحوضچه های پرورشی انجام شود.

* پایش کیفی ماهیان پرورشی در فاصله های زمانی مناسب انجام شود.

* نصب حوضچه های ضدعفونی در ورودی مرکز پرورش، انبار و سالن غذاسازی اجباری است.