بیماری نوزوما در زنبور یکی از شایع ترین و شاید گسترده ترین بیماری های زنبورهای بالغ در سطح مناطق معتدل جهان است.
عامل بیماری نوزوما
عامل این بیماری پروتزوآیی به نام نوزوما آپیس زاندر از خانواده ی میکروسپوریده می باشد. اندازه ی آن حدود ۵ میکرون در ۵/۳ میکرون است.
شیوع بیماری بیشتر در فصل زمستان است ، مخصوصاً مکان هائی که زمستان های طولانی دارند. این بیماری در مناطق گرم و خشک کمتر مشاهده می شود.
عامل نوزوما به شکل اسپور ، وارد دستگاه گوارش شده و روده ی میانی زنبور را درگیر می کند.
بعد از آن ، پوسته ی اسپور با آنزیم های گوارشی روده حل شده ، به حالت فعال در می آید. و به سلول های مخاطی روده حمله برده و در آنجا تکثیر پیدا می کند.
سپس وارد لوله های گوارشی شده و دفع می شود. چرخه ی مذکور ۱۰ تا ۱۴ روز طول کشیده و متعاقب آن ۲۰ تا ۳۰ میلیون اسپور تولید می شود.
علایم بیماری نوزوما
تورم شکم زنبور، خزیدن زنبور روی زمین ، عدم قدرت پرواز، افت جمعیت و محصول، ضعف کندو و بارز ترین علامت آن، اسهال زنبور است. که مدفوع به صورت نوارهای زرد، روی قاب ها مشاهده می شود.
نوزوما به دلیل تأثیری که روی غدد هایپوفارنژیال زنبورهای کارگر دارد، سبب کاهش تولید ژل شاهانه می شود. که این خود، ضعف کلونی را در پی دارد.
تشخیص این بیماری
برای تشخیص بیماری یک روش ساده وجود دارد که به امکانات نیز ، نیاز دارد.
بدین صورت که یا شکم زنبور را فشار داده تا نیش همراه روده خارج شود.
همچنین با انگشتان یک دست،بند آخر شکم و با دست دیگر،سینه ی زنبور را گرفته و از هم جدا می کنیم تا روده نمایان شود.
روده ی زنبورها در حالت طبیعی به رنگ قهوه ای می باشد، ولی در بیماری به دلیل تجمع زیاد اسپور ، به رنگ سفید شیری مشاهده می شود .
برای تشخیص نهایی از روش های آزمایشگاهی، مشاهده ی مستقیم عامل بیماری در زیر میکروسکوپ، استفاده می شود.
درمان این بیماری
از داروی فوماژیلین که به شکل پودر است استفاده می شود. در مورد مصرف این دارو نکاتی قابل توجه است: فوماژیلین به صورت محلول و در اوایل بهار و اوایل پاییز مصرف شود.
استفاده از فوماژیلین ، هم حالت پیش گیری و هم درمان دارد. مقدار دوز مصرف آن به ازای هر کندوی معمولی ۵۰۰ میلی گرم است.
چون اسپور حامل بیماری می تواند به مدت یک سال در محیط باقی بماند. دارو را دوبار در سال و به مدت دو سال مصرف می کنیم.
در درمان این بیماری زنبور می توان از اسید لاکتیک یا سرکه ی ۸۰ درصد به میزان ۵۰ سی سی به طور محلول و یا دستمال آغشته به ۱۰۰ سی سی اسید استیک که در روی قاب ها قرار می دهیم نیز استفاده کرد.
برای مصرف داروهای محلول بهتر است آنها را در یک ظرف معمولی که نه خیلی گود و نه صاف باشد، مثل نعلبکی قرار دهیم و بعد ظرف را روی قاب ها بگذاریم.
در بعضی موارد می توان از گاز اتیلن اکساید هم استفاده کرد. ولی به دلیل باقی مانده ی دارویی که دارد، مصرفش پیشنهاد نمی شود.
هدف ما در فروشگاه آژنو در دسترس قرار گرفتن اطلاعات کاربری و مفید برای فعالان حوزه دام،طیور و آبزیان است.
امیدواریم ارائه مطلب بیماری نوزوما در زنبور برایتان مفید واقع شده باشد.
