حیوانات باغ وحش جزو حیوانات خاص در هر منطقه و کشور است. بنابراین تغذیه حیوانات باغ وحش، مراقبت و مدیریت آنان باید طبق الگوهای اصولی باشد.
معیارهای تغذیه حیوانات باغ وحش
تغذیه حیوانات باغ وحش توسط متخصصان از طریق مطالعه اختلالات ، مشکلات و مدیریت تغذیه در حال توسعه به منظور تغذیه حیوانات به وسیله رژیم های غذایی بهتر میباشد.
بدن تمامی حیوانات به مواد مغذی و انرژی جهت سوخت و ساز نیاز دارند. میزان مواد مغذی بایستی در حد تعادل باشد در غیر اینصورت آن با ذائقه ، سیستم گوارش و الگوهای تغذیه ای حیوانات سازگار نخواهد بود.
در صورتیکه حیوان یا پرنده از طریق مصرف خوراک پلت شده تغذیه می گردند. قطعات خوراک بایستی در حد مناسب باشد تا آن ها بتوانند مواد غذایی را تغذیه کنند.
رژیم غذایی حیوانات باغ وحش باید بر اساس تجارب عملی ، عادات غذایی در طبیعت ، مواد مغذی موردنیاز ، شرایط فیزیولوژیک بدن ، وضعیت بدنی ، شکل دهان و دستگاه گوارش شکل گیرد.
البته ویژگی های مناسب بودن رژیم غذایی شامل رشد ، باروری موفق و میزان طول عمر آن است.
اصول تغذیه حیوانات باغ وحش
رژیم غذایی اکثر گونه های حیوانات و پرندگان که دارای همتای اهلی و خانگی میباشند را میتوان حاوی مواد مغذی باشند.
البته میزان مواد مغذی موجود در رژیم غذایی حیوانات باغ وحش آن بایستی حداقل میزان مواد مغذی حیوانات خانگی و اهلی باشد. چون هدف از پرورش دو نوع حیوان وحشی در باغ وحش و حیوان خانگی یا اهلی متفاوت است.
دقت کنید دستور یا فرمول بندی و سنجش رژیم غذایی حیواناتی که فاقد نوع اهلی خود هستند ، سخت تر میباشد.
پس از تعیین غلظت مواد مغذی تشکیل دهنده رژیم غذایی ، بایستی اقدام به انتخاب انواع و مقادیر مواد غذایی ، شیوه ارائه تغذیه ، دفعات و مراتب تغذیه بر مبنای خصوصیات فیزیکی و رفتاری گونه کنید.
نکات اساسی رژیم غذایی حیوانات باغ وحش
تمامی مواد غذایی بایستی از سطح کیفی بالایی برخوردار باشند.
خوراک های کیسه ای بیشتر از (۱) سال ، دانه های غذایی بیشتر از (۶_۳) و مواد غذایی منجمد بیشتر از (۱۲_۶) ماه نباید به مصرف برسد.
از روند پُر کردن ظروف غذا بصورت روزانه یا یک روز در میان به علت فاسدشدن مواد غذایی موجود در انتها و کف ظروف خودداری کنید.
ظروف غذا و آب بایستی بطور دائم قبل از افزودن مواد غذایی و آب توسط آب کاملا تمیز مورد شستشو قرار گیرد.
به منظور بهبود مصرف جیره های پلت شده ، حیوان یا پرنده بایستی به وسیله سایر مواد غذایی مناسب نیز در صبح و در طول روز تغذیه گردد.
دقت کنید تمامی مواد متشکل رژیم غذایی بایستی وزن گیری شوند و سپس میزان حقیقی مصرف آن ها را ثبت کنید.
کمبود کلسیم حیوانات باغ وحش
گوشت ماهیچه ها ، اندام ها ، میوه ها ، اکثر غلات ، دانه ها و همچنین اکثر حشرات جزو منابعی هستند. که حاوی میزان ضعیف و کمی از کلسیم میباشند ، بنابراین مصرف زیاد آن سبب کمبود کلسیم بدن میگردد.
در اینصورت باید منابعی که حاوی کلسیم کافی(پوسته صدف ، استخوان گاو ، قرص های پودری کلسیم کربنات) هستند را ، به رژیم غذایی حیوانات اضافه کنید.
بروز چاقی در حیوانات باغ وحش
بروز چاقی از مشکلات کمبود مواد مغذی رایج تر است ، زمانیکه حیوانات و پرندگان توسط رژیم غذایی بیش از حد با وجود فعالیت محدود تغذیه شوند ، سریعا دچار اضافه وزن می گردند.
اضافه وزن و درنتیجه چاقی در پرندگان آبزی و سایر پرندگان همچون خروس سبب رشد سریع و اختلالات در بال و پای آنان میگردد.
دقت کنید هم حیوانات بالغ و هم حیواناتی که در دوره رشد قرار دارند ، باید در بازه های زمانی مقرر وزن گیری شوند. اگر وزن گیری حیوانات به مراتب (۴) بار در سال امکان نداشت ، بایستی اقدام به ارزیابی شاخص امتیاز بدن آنان کنید.
تغییر رژیم غذایی
در صورتیکه به علت های مختلفی همچون عدم تعادل ، کمبود میزان سمیت مواد مغذی تصمیم به تغییر و دگرگونی رژیم غذایی گرفتید. ابتدا باید سنجش غلظت مواد مغذی رژیم غذایی فعلی را بصورت (کامپیوتری) را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهید.
پس از تجزیه و تحلیل جهت اصلاح اختلالات موجود در رژیم غذایی فعلی میتوانید اقدام به تغییر مواد مغذی کنید.
مکمل های غذایی
جهت بکارگیری مکمل های غذایی در تغذیه حیوانات باغ وحش باید ابتدا تعیین کنید که رژیم غذایی حیوان موردنظر شما دارای محتوای مغذی یا فاقد آن است. در صورت کمبود مواد مغذی در رژیم غذایی باید اقدام به انتخاب نوعی مکمل خاص با مقدار مشخص و حاوی آن مواد مغذی موردنظر کنید.
دقت کنید که مصرف مکمل ها باید در حد متعادل باشد ، در غیر اینصورت مصرف بیش از حد بعضی از مواد مغذی همچون ویتامین های محلول در چربی سبب عدم تعادل مواد مغذی و سمیت میگردد.
اغلب رژیم های غذایی متشکل از غلات ، میوه ها و سبزیجات نیازمند برخی از مواد مغذی مکمل ها میباشد.
آب مورد نیاز حیوانات باغ وحش
میزان مصرف آب حیوانات باغ وحش علی الخصوص حیواناتی که دارای اختلالات کلیوی ، مشکلات نقرس و حیوانات و پرندگان حساس به تغییرات دمایی بایستی مورد ارزیابی و دقت قرار گیرد.
همچنین میزان نمک موجود در آب به دلیل بردباری و حساسیت برخی از گونه ها نسبت به نمک نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
میزان آب موردنیاز بدن حیواناتی که تغذیه آنان از طریق مصرف خوراک پلت شده ، اکسترودر و… است ، بیشتر از حیواناتی است که تغذیه آنان از طریق مصرف سایر مواد غذایی است. البته دقت کنید که آب شرب یا آشامیدنی بایستی در دسترس تمامی حیوانات و پرندگان موجود در باغ وحش قرار گیرد.
اغلب حیوانات موجود در طبیعت آب موردنیاز بدن خود را از طریق تغذیه مواد غذایی به دست می آورند.
اکثر مارمولک های کوچک و گرمسیری آزاد و موجود در طبیعت آب موردنیاز بدن خود را از طریق مواد غذایی و تجمع قطرات باران دریافت میکنند.
میزان رطوبت محیط ، جهت حفظ آب موجود در بدن اکثر خزندگان و گونه های گرمسیری تاثیر بسزایی دارد. یکی از راهکارهای آب رسانی به مارمولک ها مه پاشی روزانه با آب گرم میباشد.
