بدن اسب همچون جانداران دیگر جهت دریافت انرژی لازم به مصرف مواد غذایی مناسب نیاز دارد. رژیم غذایی اسب باید جهت عملکرد طبیعی بدن متعادل باشد.
رژیم غذایی متناسب اسب
اسب نوعی جانور پستاندار گیاهخوار است که بایستی در طول روز تغذیه خود را از طریق مصرف علوفه دریافت کند. حفظ متعادل تغذیه اسب ، سبب کارکرد متناسب دستگاه گوارش میگردد. بعبارتی حفظ سلامت اسب به رژیم غذایی صحیح بستگی و ارتباط مستقیم دارد.
رژیم غذایی مناسب اسب های اهلی علاوه بر مصرف علوفه طبیعت باید مصرف مکمل ، ویتامین ها و مواد معدنی را به منظور متعادلسازی در بر گیرد.
نحوه هضم رژیم غذایی اسب
همانطور که ذکر شد اسب جانوری گیاهخوار است ، بنابراین سیستم گوارش بدن اسب با سیستم گوارش بدن انسان دارای تفاوت های بسیاری میباشد. رشد اسب از طریق تغذیه رژیم غذایی ای که حاوی فیبر فراوان و پروتئین کم است ، صورت میگیرد.
بدن اسب دارای دستگاه گوارش طولانی و معده ای کوچک میباشد.
اسب انرژی مورد نیاز خود را از طریق مصرف فیبر دریافت میکند بنابراین رژیم غذایی هر نوع اسبی بایستی حاوی فیبر باشد تا بتواند انرژی خود را از طریق سوخت و ساز آن در بدن دریافت کند.
این حیوان در طی روز اکثر اوقات خود را صرف یافتن مواد غذایی و تغذیه میکند. اسب های وحشی با این قابلیت را دارند که با مصرف علوفه فیبردار بتواند انرژی بدن خود را تامین کند.
اما اسب های اهلی برخلاف اسب های وحشی فاقد چنین قابلیتی هستند. بنابراین صاحب آنها باید رژیم غذایی متعادل و متناسبی را برای اسب ها فراهم کند.
از علائم کمبود فیبر در اسب میتوان به موارد ذیل اشاره کرد :
▪کاهش وزن
▪کند شدن روند رشد
▪قولنج
تاثیر علوفه در رژیم غذایی اسب
علوفه ، مهمترین و اساسی ترین ماده غذایی است که سبب تغذیه اسب میشود. خوراک طبیعی انواع اسب ها ، علف های مراتعی است که حاوی مواد مغذی و سیلیس در جهت حفظ سلامتی و سالم بودن دندان ها میباشد.
مراتعی که دارای علوفه جوان علی الخصوص در فصول بهار و اوایل تابستان میباشند. دارای مقدار زیادی قند میباشد که امکان دارد منجر به التهاب بافت های داخلی سُم اسب و چاقی گردد. درصورتیکه اسب پُر خور و مستعد چاقی میباشد ، باید دسترسی او را به مراتع کمتر و محدود کنید.
به منظور جبران مراتع ضعیف و بر آورد نیاز اسب به علوفه موجود در رژیم غذایی اسب ، یونجه(علف خشک) اضافه کنید.
یونجه نوعی علف است که در طی زمان زودتر خشک میگردد انتخاب یونجه مناسب به بدن اسب و رژیم غذایی آن بستگی و ارتباط مستقیمی دارد.
وقتی صحبت از مقدار غذا دادن به اسب شما در طول روز می شود، به عنوان یک راهنمای تقریبی، آنها باید هر روز ۱-۲٪ از وزن بدن خود را علوفه بخورند. هم یونجه و هم یونجه در عدل های مناسب برای تغذیه و ذخیره سازی آسان عرضه می شوند.
مکمل رژیم غذایی اسب
شما باید بر اساس نیازهای تغذیه ای اسب ها ، بایستی مواد غذایی اضافی به علاوه مکمل ها به رژیم غذایی اسب اضافه کنید.
به عنوان مثال : بدن اسب هایی که وظیفه آنها کار کردن است به علاوه مادیان های مادر نیازمند مقدار بیشتر انرژی و مواد غذایی بیشتری است. و اسب هایی که فاقد سطح متناسب سلامتی میباشند باید تغذیه آنها از طریق رژیم غذایی سالم صورت گیرد.
مواد غذایی اضافی و مکمل هایی که میتوان در رژیم غذایی اسب ها گنجاند شامل : دانه ها ، کنسانتره ، مکمل و خوراکی است.
در ادامه بررسی مفصل تر هرکدام از موارد فوق مذکور میپردازیم.
افزودن دانه غلات به رژیم غذایی اسب
افزودن دانه ها به رژیم غذایی این جانور سبب متعادل سازی تغذیه و دریافت فیبر بیشتر میشود.
منظور از دانه ، دانه های غلاتی همچون جو دوسر است که جزو غلات های قدیمی مورد استفاده اسب ها میباشد.
البته دقت کنید افزودن بعضی از غلات همچون گندم به جیره غذایی اسب ها مناسب نیست. هنگام ترکیب غلات با جیره غذایی اسب باید مطمئن شوید که غلات باعث جایگزین شدن علوفه نمیشود و همچنین باعث عوارض جانبی و افزایش وزن آن نمی گردد.
کنسانتره
کنسانتره مخلوطی از غلات و مواد مغذی است که باید بر مبنای نیازهای تغذیه ای اضافی اسب به رژیم غذایی او اضافه شود.
از انواع کنسانتره ها میتوان بذر کتان ، تفاله چغندر و سبوس را نام برد.
کنسانتره ها حاوی ویتامین ها و مواد معنی به منظور حفظ تعادل تغذیه اسب است.
در صورت استفاده از کنسانتره ، باید آنها را به مقدار مناسب به جیره غذایی حیوان مورد نظر اضافه کنید. این مواد نباید جایگزین علوفه گردند بلکه بکارگیری آن فقط به منظور استحقاق هدف برآورد نیازهای تغذیه ای اضافی اسب ها میباشد.
مکمل
برای تکمیل مواد معدنی حیاتی میتوانید به رژیم غذایی این حیوان مکمل مخصوص اضافه کنید.
مکمل های مخصوصی همچون نمک و مواد معدنی را بکار ببرید چون آنها مورد پسند اسب ها میباشند. این مکمل ها را میتوانید بصورت ترکیب با غلات یا جداگانه در دسترس اسب قرار دهید.
نقش آب در رژیم غذایی اسب
دسترسی دائم اسب به آب به منظور هضم مناسب بدن لازم و ضروری است.
کمبود آب رسانی به بدن اسب ، سبب انسداد فیبر موجود در مواد غذایی در دستگاه گوارش میشود. و باعث بروز بیماری های مختلف میشود که قادر به تهدید سلامتی اسب میگردد.
چون توده بدنی اسب بالغ متشکل از (۶۵)٪ آب است ، بنابراین جهت انجام عملکرد طبیعی سلول ها ، بافت ها و اندام های بدن باید مقدار مناسبی آب توسط حیوان نوشیده شود.
بکارگیری خوراکی
استفاده از خوراکی در جیره غذایی اسب ها لزومی ندارد اما میتوانید جهت تنوع گاهی اوقات به مقدار مناسب به اسب ها خوراکی هایی همچون هویج ، سیب ، چغندر ، خیار و شلغم بدهید.
قطعات و سایز خوراکی ها باید متناسب باشد ، طوری نباشد که در حلق اسب گیر کند.
از دسترسی اسب به مواد خوراکی نعنا و حبه قند خودداری کنید چون این مواد حاوی مقدار زیادی کالری غیر ضروری است.
مقدار مناسب تغذیه اسب
مقدار مناسب تغذیه اسب بستگی به سن ، اندازه ، نژاد ، میزان سلامتی ، فعالیت و وجود آنها در دوران بارداری و شیردهی بستگی دارد و باتوجه به این موارد تعیین میشود.
بطور معمول اسب بالغ بطور میانگین بایستی حداقل (۱۵) گرم یونجه خشک به علاوه علوفه در ازای هر کیلوگرم بدن مصرف کند.
علاوه بر تغذیه اسب از طریق مصرف علوفه ، باید وعده های غذایی اضافی را به مقدار مناسب در وعده های جداگانه مصرف کند.
مواد غذایی غیر مجاز
به دلیل حساسیت و استعداد بدن اسب در ابتلاء به اختلالات گوارشی ، مصرف برخی از مواد غذایی توسط اسب ممنوع و غیرمجاز است.
مواد غذایی غیر مجاز مذکور در ذیل میباشند :
میوه و مواد غذایی حاوی قند فراوان :
▪مصرف میوه به علاوه مواد غذایی شیرین توسط اسب منجر به قولنج ، چاقی و التهاب سُم میگردد.
غذای انسان :
▪تغذیه اسب از خوراک هایی همچون شکلات ، بیسکوییت نان ، کیک و گوشت غیر مجاز و ممنوع است.
سبزیجات :
▪مصرف سبزیجات گروه کلم(کلم پیچ ، کلم بروکلی ، جوانه ی کلم) ، سیب زمینی و گوجه فرنگی توسط اسب ضرر دارد.
ضایعات باغ :
▪از دسترسی اسب به ضایعات چمن های تازه خودداری کنید چون حاوی مقدار فراوانی قند و شیرینی میباشند.
یونجه کپک زده :
▪اسب نباید از یونجه های کپک زده و پوسیده مصرف کند چون سبب آسیب رسانی به ریه آن میگردد.
علف هرز :
▪از تغذیه اسب به وسیله گیاهانی همچون سرخس ، شوکران افرای قرمز و سرخدار خودداری کنید ، چون سمی میباشند.
