منظور از هیدروپونیک شیوه کشت گیاهان بدون خاک و آکواپونیک ترکیب پرورش آبزیان و گیاهان است. از تفاوت های آکواپونیک و هیدروپونیک آگاه شوید.
بررسی تفاوت های آکواپونیک و هیدروپونیک
سیستمهای هیدروپونیک و آکواپونیک دارای تشابه میباشند. تشابه آنها این است که آب موجود در هر دو سیستم حاوی مقدار فراوانی از مواد مغذی و اکسیژن فراوان به منظور شستشوی مستمر ریشه گیاه است.
میزان رشد گیاهان موجود در این دو سیستم بیشتر از گیاهانی است که در خاک می رویند.
علاوه بر تشابه تفاوت و اختلاف های بسیاری میان دو سیستم آکواپونیک و هیدروپونیک وجود دارد. نحوه کارکرد سیستم آکواپونیک کاربردی تر و کارآمد تر میباشد.
اکثر مراکز و باغداران روش آکواپونیک را بکار گرفتند ، پایداری این سیستم نیاز به مدت زمان زیادی دارد.
هیدروپونیک و درک تفاوت آن با آرکوپونیک
سیستم هیدروپونیک از آب به علاوه مواد مغذی شیمیایی به منظور رشد گیاه استفاده میکند. در این تکنیک خاک مورد استفاده قرار نمیگیرد.
در سیستم هیدروپونیک نیازی به استفاده از خاک نیست پایداری این سیستم ثابت و دارای بهره وری و راندمان بالایی است. میزان مهار این سیستم به گونه ای است که هیچگونه آلودگی ناشی از مواد غذایی قابلیت توزیع در محیط را ندارد.
چون این سیستم دارای قابلیت مهار و کنترل مواد مغذی میباشد مواد مغذی هدر نمیرود و در مصرف آن صرفه جویی میشود.
نیاز به آب کاهش میگردد چون آب همچون مواد مغذی در سیستم باقی می ماند.
آکواپونیک و درک تفاوت آن با هیدروپونیک
سیستم آکواپونیک نوعی فرآیند تولید مواد غذایی است. این سیستم روش آبزی پروری سنتی و هیدروپونیک را با هم ترکیب می کند .
حیوانات و گیاهان موجود در سیستم آکواپونیک باهم رابطه همزیستی دارند.
در این روش فضولات ماهی ها به عنوان تغذیه به مصرف گیاهان می رسد. با این کار گیاهان آب را برای آبزیان تصفیه می کنند. علاوه بر این ، تکنیک های آبزی پروری و هیدروپونیک مبنای سیستم های آکواپونیک را تشکیل می دهند.
چرخه کار آکواپونیک :
تانک پرورش ماهی :
▪ماهی پس از مصرف مواد غذایی و تغذیه فضولاتی را تولید میکنند که حاوی آمونیاک میباشد.
فیلتراسیون مکانیکی :
▪آب استخرهای پرورشی حاوی ذرات معلق و زباله های محلول است. به نکعی فیلتر مکانیکی(درام فیلتر) جهت رفع و حذف ضایعات لازم است.
مخزن بافر :
▪آب به اولین مخزن ذخیره میانی ، مخزن بافر جریان می یابد.
ضد عفونی اشعه ماوراء بنفش :
▪درمان با اشعه ماوراء بنفش امکان از بین بردن باکتری ها و ویروس های موجود در آب حاصل از استخرهای پرورش را فراهم می کند.
فیلتراسیون بیولوژیکی :
▪کارکرد فیلتر بیولوژیکی جهت حذف باکتری های خاص و تبدیل آمونیاک به نیترات غیر سمی است.
گاززدایی :
▪فرایند گاز زدایی باعث حذف گازهای نیتروژن و پاکسازی آب میگردد. اکنون آب پاکسازی شده حاوی مقدار فراوانی از مواد مغذی است. ماهی در این مرحله به مخزن اصلی برگشت داده میشود.
خط کارخانه مخزن بافر :
▪مخزن بافر دوم به اولی متصل است و به وسیله خط لوله مخزن از هم جدا می گردند.
سیستم کشت بدون خاک :
▪آب در این حوضه دوم به سیستم کشت بدون خاک می ریزد. گیاهان نیترات لازم برای رشد خود را جذب میکنند. آنها آب را قبل از بازگشت به مخزن بافر گیاهی تصفیه می کنند. این عملیات به گیاهان اجازه می دهد تا از مواد مغذی حاصل از ضایعات تولید شده توسط ماهی بهره مند شوند. بنابراین تقریباً تمام آب موجود در سیستم بازیافت می شود.
تفاوت آکواپونیک و باغبانی سنتی
آکواپونیک اکثر فرآیندهای ذیل را بطور خودکار و اتوماتیک انجام می دهد.
سیستم مذکور آب آکواریوم و بسترهای کشت آب اشتراک گذاری میشود. سپس ماهی مواد زائدی که حاوی مقدار زیادی آمونیاک است را در آکواریوم تولید می کند. سپس پمپ ها این ضایعات و مواد زائد را به بسترهای کشت منتقل می کنند.
در این بسترها ، باکتری ها آنها را به کودی بسیار غنی از نیتروژن تبدیل می کنند. سپس سبزیجات نیتروژن را از آب استخراج می کنند. این امر جهت ایمن سازی ورود مجدد به آکواریوم است. و این چرخه مجددا بطور مداوم تکرار خواهد شد.
ماهی ها تغذیه اولیه باکتری ها را تامین می کنند و باکتری ها تغذیه گیاهان را تامین می کنند. و در نتیجه ، گیاهان همچون نوعی فیلتر زیستی برای ماهی عمل می کند.
فواید آکواپونیک
سیستم آکواپونیک در مقایسه با هیدروپونیک دارای فوائد همچون مواد مغذی مقرون به صرفه ، نگهدارندگی مواد مغذی محلول در آب ، بهره وری بیشتر ، نگهداری و مراقبت آسان به علاوه رشد سریع و بهتر گیاهان است.
در ادامه به بررسی مفصل و جداگانه هرکدام از موارد فوق میپردازیم.
تفاوت هزینه مواد مغذی آکواپونیک و هیدروپونیک
▪در سیستم هیدروپونیک ، مواد مغذی شیمیایی مورد استفاده برای تغذیه گیاهان گران هستند. هزینه ها به دلیل بهره برداری بیش از حد و کمبود به تدریج افزایش می یابد. اما در سیستم آکواپونیک به جای آن از خوراک ماهی استفاده می شود. بکارگیری خوراک مذکور مقرون بصرفه است و سبب پشتیبانی گیاهان نیز میشود.
محلول مواد مغذی نگهدارنده
در مراحل خاصی ، تجمع املاح و مواد شیمیایی در آب سیستم های هیدروپونیک مستلزم پاکسازی است. چون مقداری از آن برای گیاهان سمی است. همچنین محل تخلیه فاضلاب باید به دقت مورد توجه قرار گیرد.
اما سیستم آکواپونیک دارای مقدار متعادلی از نیتروژن طبیعی است. و آب هرگز جایگزین نمیشود ، علت این تعادل تبخیر آب است.
تفاوت بهره وری آکواپونیک و هیدروپونیک
بیوفیلترها سیستم آکواپونیک بطور معمول پس از طی (۶) ماه به پایداری خود می رسند. پس از اتمام این مدت رشد گیاهان آکواپونیک در روند سریعتری از سیستم هیدروپونیک صورت میگیرد.
نگهداری
نگهداری سیستم آکواپونیک بسیار ساده تر از سیستم هیدروپونیک است. چون بررسی هدایت الکتریکی بصورت (۱) دفعه در روز لزومی ندارد.
اکواسیستم طبیعی آکواپونیک به این معنی است که عناصر به متعادلسازی یکدیگر تمایل دارند. بنابراین لازم نیست بیش از یک بار در هفته سطح (PH) و آمونیاک را بررسی کنید.
همچنین سطح نیترات فقط یک بار در ماه بررسی می شود.
میزان رشد طبیعی آکواپونیک و هیدروپونیک
یکی از تفاوت های برجسته سیستم آکواپونیک و هیدروپونیک محیط زیست است.
در حقیقت سیستم هیدروپونیک برخلاف آکواپونیک دارای محیط مصنوعی استریل است. اما آکواپونیک دقیقا در عکس آن قرار دارد و دارای نوعی اکوسیستم طبیعی میباشد. بعبارتی سیستم آکواپونیک بطور کل ارگانیک است.
سیستم های هیدروپونیک از مواد مغذی گران قیمت متشکل از مخلوطی از مواد شیمیایی و نمک برای تغذیه گیاهان استفاده می کنند.
در سیستم آکواپونیک ، تبدیل ضایعات جامد ماهی توسط باکتری ها و کرم هایی که سبب تجزیه و تحلیل آنها میشوند باعث تولید غذای گیاهی می شود. این فرآیند طبیعی باعث افزایش رشد گیاه و کاهش میزان عوامل بیماری زا می شود.
