در این مبحث به بررسی انواع ماهی های موجود در ایران خواهیم پرداخت.و اطلاعاتی درباره ویژگی ظاهری ، خصوصیات هرکدام و … را بررسی میکنیم.
ماهی آزاد از انواع ماهی در ایران
▪ماهی آزاد از انواع ماهی های موجود در ایران میباشد.
▪نام لاتین آن سالمون خوانده میشود.
▪مرغوب ترین و عالی ترین نوع ماهی در جهان
▪اندازه درشت
▪دارای ظاهر دوکی شکل و کشیده
▪فلس ریز با پوشش (نقره ای روشن و خال سیاه روی آن)
▪رنگ پوست سفید یا نارنجی مایل به قرمز
ماهی سفید از انواع ماهی در ایران
▪این ماهی که از انواع ماهی های موجود در ایران است ، در ۲ نوع وجود دارد: پرورشی ، دریایی (نوع دریایی مرغوب تر است)
▪بدنی دوکی شکل
▪دارای فلس
▪رنگ(نقره ای روشن و سربی تیره)
▪دم به صورت دو فاق
▪گوشت سفید و لطیف
▪جنس نر این نوع ماهی بدن کشیده تری دارد و روی سرش خال های درشت و سفید رنگ دارد.
اردک ماهی از انواع ماهی در ایران
▪در مازندران به این نوع ماهی سوپ میگویند.
▪از آب های رودخانه به دریا میرود.
▪دارای فلس ریز
▪رنگ خاکستری زیتونی و رنگ زیر شکم مایل به زرد است.
▪دارای پوزه کشیده ، دهان بزرگ و دندان های قوی.
سوف از انواع ماهی در ایران
▪ سوف از پر خریدارترین ماهی بعد از ماهی سفید شمال
▪جزو ماهی های مرغوب
▪بدنی کشیده و دوکی شکل
▪پوزه باریک
▪به رنگ نقره ای
▪گوشت آن سفید و نرم و تقریبا بی خار
اوزون برون
▪در زبان لاتین سوروگا استروژن تلفظ میشود.
▪خوشمزه ترین قسمت اوزون برون از برآمدگی شکم تا یک وجب مانده به دم است.
▪پوست کلفت و خشن و بافت قهوه ای زیر پوست بهتراست که کنده شود.
▪گوشت ان سفید و سفت و بدون خار
▪نشانه و علائم تازه نبودن آن از بوی زهم و رنگ گوشت معلوم است. در این مواقع رنگ گوشت سفید عاجی مایل به صورتی است.
▪خاویار این ماهی دارای شهرت جهانی است.
▪خاویار ازون برون براساس رنگ و اندازه دانه با کمی نمک در بسته بندی های کوچک درجه بندی و به مردم عرضه میشود.
▪انواع خاویار ازون برون: در رنگ های خاکستری ، سیاه و بور سایز های ریز ، درشت و بسیار درشت میباشد.
▪گرانترین نوع خاویار بور بسیار درشت است.
سیم
▪ماهی رودخانه ای است که خود را به دریا می رساند.
▪کتابی شکل
▪دارای فلس متوسط
▪به رنگ نقره ای درخشان
▪دارای گوشت چرب با خار و تیغ های ریز زیاد
▪معمولا آن را نمک سود=(حفاظت از آن با نمک خشک خوراکی) میکنند.
کپور
▪در لاتین کارم تلفظ میشود.
▪ماهی مرداب است.
▪از آب های ساحلی دریای خزر و مرداب های کنار آن به دست می آید.
▪کپور به علت حرکت در گل و لای کف رودخانه یا مرداب و تغذیه از گیان اینگونه محیط ها بوی گل و لای میدهد. برای از بین بردن این بو ماهی را ۶ ساعت در مخلوط سرکه و آب قرار دهید.
▪اوکی شکل و پهن
▪دارای فلس درشت
▪رنگ طلای مایل به قهوه ای
کفال انواع ماهی در ایران
▪روس ها کفال را وارد دریای خزر کرده اند.
▪دوکی شکل
▪پوزه تیز
▪ فلس درشت
▪رنگ نقره ای
▪گوشت آن سفید و سفت است.
کلمه
▪سایز کوچک
▪فلس درشت شبیه به فلس کپور
▪رنگ تیره
کولی
انواع مختلف شامل:کاس کولی(گرده کبود پز طاووسی ) ، سیاه کولی(گرده سیاه و فلس سربی تیره رنگ) ، شاه کولی( رنگ نقره ای و تنه ای پهن دارد.)
▪سایز کوچک
▪فلس ریز
▪رنگ نقره ای
قزل آلا انواع ماهی در ایران
▪موجود در آبهای شمالی و بعضی از رودخانه های داخلی
▪سایز کوچک
▪پوست خال دار
▪قزل آلای خال قرمز مرغوب است.
▪قزل آلای رنگین کمان را پرورش میدهند.
▪معمولا برای خوردن آن را سرخ میکنند.
شک ماهی (هرنیگ)
▪جزء ماهی های سرگردان اقیانوسها و دریاها به ویژه در دریای خزر
▪ کلمه هرنیگ از نظرلغوی بمعنی لشکر و سپاه است .
▪ ویژگی مشترک آن با لشکر و سپاه این است که شک ماهیها بصورت گله ای در مکان های وسیعی حرکت می کنند.
▪ارزان قیمت به علت وفور
▪ جدا شدن فلس ماهی
▪در اروپا درتمام فصول صید می شود .
▪بهترین زمان صید ان اواسط تابستان تا پایان فصل پائیز صید
در شمال ایران اکثراً به نام روسی آن سیلوتکا مشهور می باشد .
کیلکا
▪ جزو خانواده شک ماهیان یا هرنیگ ه
▪صید محدود
▪ عرضه در بازار به صورت کنسرو ، دودی و یا منجمد
▪در روسیه از قسمت آب های جنوبی دریای خزر صید فراوان دارد .
ماهی های خلیج فارس و دریای عمان
خلیج فارس شاخه ای از اقیانوس هند است و ازنظر تنوع ماهی دست کمی از اقیانوس هند ندارد .
■ ماهی های خوراکی جنوب کشور ازنظر کیفیت به چهار دسته تقسیم می شوند:
▪ماهی های ممتاز گروه اول( حلوا سفید ، راشکو ، شوریده )
▪ماهی های گروه دوم( قباد ، شیر)
▪ ماهی های گروه سوم( هامور ، سنگسر ، حسن ، زمین کن ، حلوا سیاه ، شعری صبور ، بیاح ، انگز …)
▪ ماهی های گروه چهارم( گیش سار ، سارم ، سرکلا ، حسون ، عروس طعطو سلطان ابراهیم ، خاروو.)
ماهی حلوا سفید(زبیدی)
▪خوزستانی ها به حلوا زبیده می گویند ، زبیدی درزبان عربی از زبده به معنای برگزیده گرفته شده است.
.▪ این ماهی کتابی شکل و چهار گوش است
▪رنگ نقره ای
▪فلس بسیار نرمی دارد که با مالش دست برداشته می شود.
ماهی حلوا سیاه
▪ شباهت به حلوای سفید
▪رنگ خاکستری تیره ای
▪گوشت حلوای سیاه به لطافت و خوشمزگی حلوای سفید نیست ولی مزه آن بسیار خوب است.
ماهی خارو
▪پوست صاف به رنگ نقره ای درخشان دارد .
. ▪تسمه ای شکل
▪ تیغ فراوان و درشت
راشکو
▪دوکی شکل
▪رنگ نقره ای روشن
▪فلس کوچک
▪ دم دوفاق
▪ اطراف چشم و پوزه آن گاهی به رنگ سرخ است .
▪راشکو ماهی مرغوب جنوب
▪ضایعات کم
▪گوشت سفید ولطیف
زرده و گباب
▪دو ماهی خویشاوند
▪شکل کتابی دراز
▪دم باز
▪ پوست نقره ای
▪زرده ازگباب پهن تر و با پوشش خاکستری و باله های زرد رنگ است.
▪ گتاب کشیده است و آن را به نام تن جنوب کنسرو می کنند.
زمین کن
▪ پهن و دراز
▪ فلس خشن
▪رنگ پشت خاکستری زیر شکم سفید و دم رنگین کمان
▪گوشت این ماهی پرچربی و برای قلیه خوب است.
صبیتی
▪شبیه سنگسر
▪پشت این ماهی قهوه ای یا خاکستری مایل به نارنجی ، زیر شکمش سفید است.
سرخو
▪شبیه سنگسر
▪ رنگ آن نارنجی
▪گوشت سفید و لطیف دارد.
▪برای سرخ کردن و قلیه مناسب است.
سکن(سوکل)
▪دوکی شکل
▪ رنگ فولادی بسیار تیره
سنگسر
▪ماهی کتابی شکل
▪پوست نقره ای گاهی به سرخی می زند
▪فلس درشت
▪استخوان نسبتاً زیاد دارد.
شانک
▪جزو خانواده سبیتی
شوریده
▪دوکی شکل ظریف و کشیده
▪فلس ریز
▪پوست نقره ای
▪گوشت سفید و کم خاراست و پس ازپخت ، نرم و لطیف است .
شیرماهی از انواع ماهی در ایران
▪دوکی شکل
▪ درشت و کشیده ازخانواده تن
▪ پوزه باریک و دم باز
▪پوست آن نازک و صاف
▪رنگ سربی نقره ای
▪گوشت خام آن صورتی کم رنگ
▪تقریباً بی خار
▪دارای گوشت فراوان
▪ضایعات کم
صافی
▪لوزی و کتابی شکل
▪رنگ سربی تیره
▪گوشت سفت و تقریبا کم چربی
صبور
▪ماهی رودخانه است
▪کتابی شکل
▪جزو خانواده سگها
▪دم دوفاق
▪رنگ نقره ای درخشان
▪فلس درشت
قباد
▪جزو خانواده تن
▪گوشت سفید و پرچربی و لطیف دارد ولی زود تازگی خود را از دست می دهد.
کفشک ماهی از انواع ماهی در ایران
▪دارای پوستی خشن و چرم مانند که پوست آن باید کنده شود.
▪هر دو چشم در یک طرف سر آن قرار دارد.
.▪ کفشک نام عمومی چند خانواده ماهی پهن است که برخی گرد ، برخی بیضی شکل و برخی درازند.
▪به کفشک دراز زبان گاوی میگویند.
کوسه (بمبک) از انواع ماهی در ایران
▪به این ماهی در بوشهرو مناطق اطراف بمبک میگویند ولی در جاهای دیگر کوسه نامیده می شود.
▪خطرناک و خونخوار
▪ دارای پوست خیلی روشن و چرم مانند ، پوست آن خوردنی نیست.
▪اگر بمبک را از ناحیه گرده =(ناحیه خمیده مانند پشت ماهی)بشکافیم ، میتوان فیله آن را با چاقو از پوست جدا کرد.
▪گوشت خام سفت ورنگ آن سفید مایل به زرد.
از جگر آن روغنی به دست می آید که در رنگ زدن بدنه کشتی چوبی کاربرد دارد.
▪فصل صید آن بیشتردر تابستان است.
▪گاهی پوست بمبک بوی آمونیاک مانند می دهد ، ممکن است به گوشت ماهی سرایت کند. برای گرفتن این بو (پس ازاینکه فیله را از پوست جدا کردید ، فیله را چند ساعت در شیر یا سرکه رقیق شده با آب قرار دهید.
▪خون بمبک هم دارای مقداری اوره است ، که باید پس از صید تخلیه شود .
▪فیله بمبک برای کباب و خورش و استیک مناسب است .
ماهی متو
▪متو نام ماهی ریزی است که در سواحل جنوبی خلیج فارس بسیار فراوان است.
▪این ماهی در سواحل مدیترانه هم وجود دارد.
این ماهی در فرانسه(آنچوا)و درانگلیس (آنچووی) نامیده می شود.
ماهی مرکب از انواع ماهی در ایران
▪دارای یک غده مرکب سیاه
▪هنگام حمله دشمن ،کمی از مرکب خود رادر دریا پخش می کند و لحظه ای دریا و چشم دشمن تار می شود. و خود ماهی از این فرصت استفاده میکند و فرار می کند .
▪ساخت مرکب چین از این ماده
▪گوشت این ماهی سفید و سفت ، دارای خریدار فراوان
▪ ازمرکب آن هم سس سیاه رنگی تهیه می کنند.
میش ماهی از انواع ماهی در ایران
▪جزو خانواده شوریده
▪رنگ سربی و نقره ای
▪ دارای فلس درشت
▪گوشت فراوان سفید و بدون خار
▪دارای خریدار فراوان
▪ولی جزء لذیذترین گوشت به شمار نمی رود.
هامور
▪هامور نام عمومی چندین ماهی خوب خلیج فارس و دریای عمان است. و با نام های خاص: (هامور سیاه) (سفید خالدار ) (قهوه ای خالدار ) ( خاکستری) (خاکی ) (بالول) (پنج نواری) ( خط شکسته ) ( دکه زیتونی ) (مالاباری) (سمن آجری) می باشد .
▪هامور قهوه ای خالدار زیباترین نوع هامور است .
▪این هامور را برای میهمانی های بزرگ به صورت درسته کبابی می کنند.
▪گوشت هامور پس از پختن سفید و نسبتاً سفت است.
▪ پوست هامور لعاب فراوان دارد وبرای همین موقع پخت قلیه ، از پوست آن هم استفاده میکنند.
▪از گوشت هامور برای سرخ کردن ، قلیه ، بخارپز و کبابی استفاده میکنند.
ماهی کفال قرمز از انواع ماهی در ایران
▪جزء بهترین ماهیهای دریا
▪بعضی مواقع برخی از کفال ها ممکن است (مثلاً) با ماهی کفال قرمز اشتباه گرفته شوند. کفال قرمز جزء کفالهای معمولی نیست و اسم علمی ، شکل ظاهری ، رنگ ، طعم آن کاملاً متفاوت با کفال های معمولی است .
▪هنگام تمیز و پاک کردن این ماهی جگر ان را دور نیندازید چون از ارزش غذایی بالایی برخوردار است.
ماهی تون
▪برخی از گونه های این خانواده در آبهای جنوب کشورایران زندگی می کنند . این ماهیدارای سرعت زیادی هنگام شنا کردن هستند .
▪اگر این ماهی را در استخرهای کوچک ، آکواریوم یا در محیطی قرار داد که نتوانند شنا کنند ، قطعا سریع میمیرند.
▪این ماهی بیشتر بصورت کنسرو تهیه می شود ، کنسرو این ماهی بین کنسرو ماهیها از معروفیت خاصی برخوردار است .
ماهی ساردین:
▪ساردین اولین ماهی که از آن کنسرو درست شد.
▪برای تهیه کنسرو: ابتدا ماهی را تمیز و پاک کنید سپس آن را در روغن بپزید و در همان روغن بسته بندی کنید.
انواع ماهی های دیگر
انواعی دیگر از ماهی ها مثل کوشک ، سیم ، عروس و… در خلیج فارس و دریای عمان یافت میشود.
ماهی های پرورشی
▪کپور معمولی و نقره ای
▪کپور آئینه ای
▪بیگ هد(سر گنده)
▪علفخوار آموز
ماهی های رودخانه ای
▪سوف حاج ترخان
▪لای ماهی
▪اردک ماهی
▪اسبله
▪سس ماهی
▪گونه های سیاه ماهی
▪قزل آلای خال قرمز
